एक होता नारायण…

गावाच्या बसस्टॉपजवळ त्याचा मृत्यू झाला आणि त्याच दिवसापासून गावात भीतीचं सावट पसरलं. नारायण तरुण होता, देखणा होता आणि मनाने खूप चांगला होता. त्याचे लग्न ठरले होते. घरात लग्नाची लगबग सुरू होती. आई-वडिलांच्या डोळ्यांत मुलाच्या संसाराची स्वप्नं होती. पण नियतीला ते मंजूर नव्हतं.

एका काळ्याकुट्ट संध्याकाळी वाघोलीच्या बसस्टॉपजवळ त्याचा भीषण अपघात झाला. भरधाव ट्रक चालवत असताना त्याच्या ट्रकचे ब्रेक फेल झाल्याने ट्रक निंबाच्या झाडांवर आदळला आणि क्षणात त्याचं आयुष्य संपलं. गावभर शोककळा पसरली. लोक म्हणत होते,
“अजून वयच काय होतं त्याचं…”

काही दिवस गेले, पण त्या अपघाताच्या जागेभोवती एक वेगळीच भीती निर्माण झाली. ज्या ठिकाणी नारायण मेला होता, त्याच जागी नंतरही छोटे-मोठे अपघात होऊ लागले. कोणी सायकलवरून पडायचं, कधी बैलगाडी उलटायची, तर कधी एखादा माणूस अचानक घाबरून पळत सुटायचा.

हळूहळू गावात अफवा पसरली —
“नारायणचं भूत बसस्टॉपवर फिरतं…”

कोणी म्हणायचं रात्री त्याचा आवाज ऐकू येतो. कोणी म्हणायचं तो झाडाखाली उभा असतो. तर काही लोक सांगायचे की तो अजून एका सोबत्याच्या शोधात आहे.

गावात अंधश्रद्धेचं वातावरण तयार झालं. सूर्य मावळला की बसस्टॉपकडे जाण्याची कोणाची हिंमत होत नसे. अगदी धाडसी माणूससुद्धा अंधार पडल्यानंतर त्या रस्त्याने एकटा जात नसे.

त्या दिवसांत सोमवारचा बाजार भरायचा. सोमवार म्हणजे आमच्यासाठी सणच असायचा. घरात चिवडा, जलेबी, शेव, भजी, गूळपापडी अशा कितीतरी वस्तू यायच्या. त्यामुळे सोमवार आला की माझा आनंद गगनात मावत नसे. मी खेळ सोडून लवकर घरी यायचो.

त्या दिवशीही मी धावतच घरी आलो. घरात बाजाराचा सुगंध दरवळत होता. रविन मामा बाजार घेऊन आला होता. पण एक गडबड झाली होती — बाबांसाठी

 विड्याची पाने आणायची तो विसरला होता.

थोड्या वेळाने बाबा शेतातून परत आले. त्यांनी हातपाय धुतले आणि विचारलं,
“रविन बाजार घेऊन आला काय?”

आई म्हणाली,
“हो, पण तुमचं पान आणायचं विसरला. म्हणून पुन्हा माहुलीला गेला.”

बाबा हसले, पण वेळ जसजसा जाऊ लागला तसतशी काळजी वाढू लागली. बाहेर अंधार पडायला सुरुवात झाली होती. त्या बसस्टॉपची आणि नारायणच्या भुताची गोष्ट गावात इतकी पसरली होती की तिकडे एकटं जाणं म्हणजे धाडसाचं काम मानलं जायचं.

आई म्हणाली,
“इतका वेळ झाला… रविन अजून आला नाही.”

बाबा म्हणाले,
“तो नारायणच्या भीतीने कुठे थांबला असेल. मी जाऊन पाहतो.”

इतकं बोलून बाबा बसस्टॉपकडे निघाले.

रात्र वाढत होती. थंड वारा वाहत होता. रस्त्यावर शांतता पसरली होती. दूरवर कुत्र्यांचे आवाज येत होते. बसस्टॉपजवळचा तो मोठा निंबाचा वृक्ष अंधारात आणखी भयाण दिसत होता.

बाबा तेथे पोहोचले. बराच वेळ झाला तरी मामा दिसत नव्हता. म्हणून बाबा त्या निंबाच्या झाडावर चढले आणि फांदीवर बसून वाट पाहू लागले.

काही वेळाने दूरवर बसचे दिवे दिसू लागले. बस येऊन थांबली. त्यातून रविन मामा उतरला. त्याच्या हातात विड्याची पाने होती.

बाबांना त्याची गंमत करावीशी वाटली. ते झाडावरूनच मोठ्याने म्हणाले —

“आला का रे रविंद्रा?
आणली काय पानं?”

मामाने आवाज ऐकला… पण आसपास कोणीच दिसत नव्हतं.

त्याच्या अंगावर काटा आला.
त्याचे पाय थरथर कापू लागले.

त्याला क्षणात नारायणची गोष्ट आठवली. गावकऱ्यांचे शब्द त्याच्या कानात घुमू लागले —
“नारायण रात्री आवाज देतो…”

मामाच्या डोक्यात विचारांचा स्फोट झाला.
त्याला खात्री झाली —
“नारायणचं भूत माझ्याशी बोलतंय!”

त्याच्या हातातून विड्याची पाने खाली पडली.
तो घामाने चिंब झाला.

बाबा पुन्हा म्हणाले,
“अरे रविंद्रा, थांब!”

पण आता मामाची भीती टोकाला पोहोचली होती. तो अचानक जीवाच्या आकांताने गावाकडे पळू लागला.

त्याच्या पायात चप्पल होती की नाही, त्यालाही भान नव्हतं. तो फक्त पळत होता. मागे वळून पाहायचीही त्याची हिंमत होत नव्हती.

बाबा झाडावरून उतरले आणि त्याच्या मागे ओरडू लागले,
“अरे मी आहे! थांब!”

पण मामाला वाटत होतं —
“नारायण माझ्या मागे धावत आहे!”

तो आणखी जोरात पळू लागला.

गावात पोहोचताच तो घरासमोर धाडकन कोसळला. त्याचे डोळे विस्फारले होते. शरीर थरथरत होते. तो घाबरलेल्या आवाजात ओरडत होता —

“नारायण… नारायण…”

घरातील सगळे धावत बाहेर आले.

मामा धापा टाकत म्हणाला,
“त्याने माझं नाव घेतलं… पानं आणली का विचारलं… मी पानं फेकली आणि पळालो… देवाने वाचवलं मला… नाहीतर आज माझा जीव गेला असता…”

हे बोलताच तो जमिनीवर लोटांगण घालू लागला.

आई त्याला शांत करत होती. गावातील काही लोकही जमा झाले. सगळे त्याला समजावत होते —
“अरे, भूतबित काही नसतं.”

तेवढ्यात बाबा हातात विड्याची पाने घेऊन घरी आले.

बाबांना पाहताच काही लोकांना हसू आवरेना. बाबा हसत म्हणाले,
“अरे वेड्या, नारायण नाही… मी होतो!”

मामा अजूनही थरथरत होता. तो म्हणाला,
“खरंच?”

बाबांनी त्याच्या समोर ती विड्याची पाने ठेवली आणि म्हणाले,
“ही बघ, तू भीतीने फेकून दिलेली पानं.”

तेव्हा कुठे मामाच्या जीवात जीव आला.

त्या रात्री गावभर एकच चर्चा होती —
“रविनला नारायण भेटला म्हणे!”

कोणी हसत होतं, कोणी अजून घाबरत होतं. पण त्या घटनेने एक गोष्ट मात्र खरी ठरली —

भूत असो वा नसो…
माणसाच्या मनात निर्माण झालेली भीतीच सर्वात मोठं भूत असतं.