આ રચના એક સુંદર વરસાદી બાળગીત છે. તેમાં ચોમાસાના આગમન સાથે પ્રકૃતિમાં છવાતો આનંદ, ઉત્સાહ અને સૌંદર્ય જીવંત રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.
અર્થ:
"હો.. હેલી રે ચડી આજ હેલી રે ચડી, જોને કાળી વાદળી.. આભલે ચડી,"
અહીં "હેલી ચડી" એટલે વરસાદની ઋતુનો આરંભ. કાળા વાદળોથી આખું આકાશ છવાઈ ગયું છે અને વરસાદ આવવાની ખુશખબર પ્રકૃતિ આપી રહી છે.
"પેલો મોરલીયો ટહુકા રે કરે, ધરતીનાં ખોળે મેઠક બોલે,"
મોર આનંદથી ટહુકા કરે છે અને દેડકા બોલવા લાગે છે. આ બંને ચોમાસાના આગમનના કુદરતી સંકેતો છે.
"કાળી કોયલનો મીઠો રે સાદ, વાદળ ગરજે છે વરસવા ને કાજ,"
કોયલનો મધુર અવાજ વાતાવરણને વધુ મનોહર બનાવે છે, જ્યારે ગર્જતા વાદળો વરસાદ વરસાવવાની તૈયારી બતાવે છે.
"પેલો વાયરો વાયો ને ડોલે ઝાડવાં, ચકલાં રમે છે ધુળમાં રે આજ,"
ઠંડો પવન ફૂંકાય છે, ઝાડો લહેરાય છે અને ચકલીઓ આનંદથી રમે છે. સમગ્ર પ્રકૃતિમાં નવજીવનનો સંચાર જોવા મળે છે.
"ગગન આખું બન્યું રે ઘનઘોર, ચમકી વિજલડી ને ગાજે મેહુલિયો,"
આખું આકાશ ઘેરા વાદળોથી ઢંકાઈ ગયું છે. વીજળી ચમકે છે અને મેઘો ગર્જે છે, જે વરસાદ હવે વરસવાનો છે તેનો સંકેત આપે છે.
અંતમાં પુનરાવર્તન:
"હેલી રે ચડી... જોને કાળી વાદળી.. આભલે ચડી"
આ પંક્તિ સમગ્ર ગીતનો મુખ્ય ભાવ વ્યક્ત કરે છે—ચોમાસાનું આગમન, પ્રકૃતિનો આનંદ અને વરસાદની આતુર રાહ.
ગીતનો મુખ્ય ભાવ:
આ બાળગીત બાળકોને વરસાદી ઋતુના સૌંદર્ય સાથે પરિચિત કરાવે છે. મોર, કોયલ, દેડકા, ચકલીઓ, પવન, વાદળો અને વીજળી જેવા પ્રકૃતિના તત્ત્વો દ્વારા ચોમાસાનું જીવંત અને આનંદમય ચિત્ર દોરવામાં આવ્યું છે. ગીતમાં બાળકોને કુદરત સાથે જોડવાનો સુંદર પ્રયાસ જોવા મળે છે.
– લેખક: રાવત રાજ ઈડર
રાવત રાજેશકુમાર
